ایمپلنت اویدنس برای بیماران دیابتی قابل انجام است اما چند نکته و محدودیت مهم دارد که باید جدی گرفته شود. اگر دیابت خوب کنترل شده باشد، احتمال موفقیت ایمپلنت تقریباً مثل افراد غیر دیابتی است؛ اما اگر کنترل نشده باشد، ریسک شکست بالا میرود.
چرا دیابت روی ایمپلنت اویدنس اثر میگذارد؟
دیابت به دلیل موارد فوق ممکن است بر روی روند طبیعی اثر گذار باشد
- کند شدن فرآیند ترمیم استخوان
- افزایش احتمال عفونت
- کاهش خونرسانی کافی
- تأثیر بر استخوانسازی اطراف ایمپلنت (Osseointegration)
چه کسانی با دیابت میتوانند ایمپلنت اویدنس انجام دهند؟
- بیمارانی که HbA1c زیر 7 باشند → بهترین حالت
- HbA1c تا حدود 8 → قابل قبول با احتیاط
- بالای 8 → معمولاً توصیه نمیشود تا دیابت کنترل شود
مزایا برای بیماران دیابتی (پس از کنترل مناسب):
- جویدن بهتر → کنترل قند خون را هم بهبود میدهد
- جلوگیری از تحلیل استخوان
- جایگزین مطمئنتر از دندان مصنوعی متحرک
نکات مهم قبل از ایمپلنت اویدنس:
- مشاوره با متخصص غدد
- کنترل قند خون ناشتا و HbA1c
- رعایت بهداشت دهان و دندان
- بررسی تراکم استخوان فک
مراقبتهای بعد از ایمپلنت اویدنس برای بیماران دیابتی:
- کنترل دقیق قند خون ۲–۳ ماه اول
- مصرف آنتیبیوتیک طبق نسخه پزشک
- مراقبت شدید از بهداشت دهان
- مراجعههای منظم برای چکاپ ایمپلنت
حال که بصورت خلاصه متوجه شدید چرا دیابت اثر گذار است میتوانیم بصورت علمی و تخصصی تر موارد را توضیح دهیم
دیابت، بهویژه نوع 2، مجموعهای از اختلالات میکروواسکولار و متابولیک ایجاد میکند که مستقیماً بر فرایند پیوند استخوان به ایمپلنت (Osseointegration) اثر میگذارند. که بصورت تفکیک شده توضیح خواهیم داد
1-اختلال در ترمیم بافت و استخوان
در دیابت کنترلنشده:
– کاهش پروتئینهای مورفوژنتیک استخوان
– کاهش osteoblast ها : اوستئوبلاست یک سلول تخصصیافتهٔ سازندهٔ استخوان است که نقش اصلی آن تولید استخوان و کمک به معدنی شدن آن است. این سلولها برای ایجاد، ترمیم و بازسازی بافت استخوانی کاملاً حیاتیاند
– افزایش فعالیت osteoclast ها : اوستئوکلاست یک سلول چندهستهای و بسیار تخصصیافته است که وظیفه تخریب و جذب استخوان است. این سلولها نقطهٔ مقابل اوستئوبلاستها عمل میکنند و با هم چرخهٔ نوسازی استخوان را حفظ میکنند
– کاهش کلاژن نوع 1
این موضوع باعث تاخیر یا ناقص شدن روند اتصال استخوان به سطح ایمپلنت.و ریسک بالای فیل شدن
.2 اثرات در خونرسانی (microcirculation)
– ضخیم شدن غشاء پایهٔ مویرگها
– کاهش تراکم مویرگی
– افزایش Viscosity خون
این موضوع باعث کاهش اکسیژنرسانی در موضع ایمپلنت میشود. اُسیواینتگریشن فرایندی وابسته به اکسیژن است؛ کاهش آن خطر شکست را افزایش میدهد.
.3 عملکرد سیستم ایمنی
در صورتی که سیستم ایمنی و گلبول های سفید در بدن بخوبی عمل نکنند احتمال عفونت اطراف ایمپلنت در بیماران دیابتی کنترلنشده بیشتر خواهد شد و ریسک این جراحی افزایش پیدا خواهد کرد
شواهد علمی و مطالعات بالینی
میزان موفقیت ایمپلنت در دیابت کنترلشده
مطالعات 10 سال اخیر نشان میدهد:
– نرخ موفقیت در افراد غیر دیابتی: حدود 95 تا 98 درصد
– دیابت کنترلشده با HbA1c < 7: تقریباً مشابه (92–97%)
– دیابت کنترلنشده (HbA1c ≥ 8): افت شدید موفقیت (کمتر از 80%)
معیارهای کلینیکی
بسیاری از انجمنهای دندانپزشکی دنیا توصیه کردهاند:
– **HbA1c زیر 7 : مجاز و ایمن
– **HbA1c بین 7 تا 8 : قابل قبول با احتیاط
– **HbA1c بالاتر از 8 : تا کنترل قند، ایمپلنت توصیه نمیشود مگر فوریت ویژهای وجود داشته باشد
پروتکلهای کاهش ریسک
با انجام مراحل زیر میتوان اطمینان از وضعیت و بهبود روند و کاهش ریسک جراحی را به خوبی ارزیابی کرد
قبل از جراحی حتما موارد زیر را کنترل کنید
– کاهش HbA1c به زیر 7–7.5
– مشاوره با متخصص غدد
– تجویز کلرهگزیدین پیش از جراحی
– آنتیبیوتیک پروفیلاکسی (طبق نظر پزشک)
بعد از جراحی ایمپلنت حتما مراد زیر را رعایت کنید
– کنترل دقیق قند خون برای 1–3 ماه
– شستشو دهان با کلرهگزیدین
– چکاپهای کوتاهمدت و مکرر
جمع بندی
اگر دیابت شما بهخوبی کنترل شده باشد و ایمپلنتی با فناوری سطحی پیشرفته (مانند سطحهای فعالشده، زبرشده یا پوششهای زیستفعال) استفاده شود و همچنین دارای تأییدیههای معتبر بینالمللی مانند FDA و CE باشد، احتمال موفقیت جراحی بهطور قابل توجهی بالا میرود. در این شرایط معمولاً مشکلی از نظر روند جراحی و اُسیواینتگریشن پیش نخواهد آمد، بهویژه اگر مراقبتهای قبل و بعد از درمان نیز بهدرستی رعایت شوند.
