پوسیدگی دندان فقط به «خوردن شیرینی» محدود نمیشود؛ بلکه یک فرایند تدریجی و چندعاملی است که در آن باکتریهای دهان از مواد قندی و نشاستهای تغذیه میکنند و اسید تولید میشود. این اسید به مرور مینای دندان را ضعیف میکند و اگر این وضعیت ادامه پیدا کند، حفره یا سوراخ در دندان ایجاد میشود. در واقع پوسیدگی زمانی آغاز میشود که تعادل طبیعی بین از بین رفتن مواد معدنی دندان و بازسازی دوباره آنها به هم بخورد.
یکی از علتهای اصلی، تجمع پلاک دندانی است؛ پلاکی که از باکتریها، بزاق و ذرات غذایی تشکیل میشود. وقتی مسواک و نخ دندان بهطور منظم استفاده نشود، این پلاک روی سطح و بین دندانها باقی میماند و با هر وعده غذایی شیرین یا نشاستهدار، اسید بیشتری تولید میشود. مصرف مکرر نوشیدنیهای شیرین و اسیدی، خشکی دهان، بعضی داروها، بهداشت ضعیف دهان و حتی برخی بیماریها هم میتوانند سرعت پوسیدگی را بیشتر کنند.
نکته مهم این است که پوسیدگی معمولاً در مراحل اولیه علامت واضحی ندارد. ممکن است فرد مدتها متوجه مشکل نشود تا زمانی که درد، حساسیت به سرد و گرم، لکههای قهوهای یا بوی بد دهان ظاهر شود. به همین دلیل، معاینه منظم دندانپزشکی نقش مهمی در تشخیص زودهنگام دارد. هرچه پوسیدگی زودتر تشخیص داده شود، درمان سادهتر و کمهزینهتر خواهد بود.
